Tijdelijk contract? Ken je rechten!

De nadelen van een tijdelijk contact: je bent niet zeker van een vast inkomen, een hypotheek afsluiten is een uitdaging en aanvullende eisen stellen is vaak moeilijk. Toch zijn ook aan het tijdelijke contract een boel wetten en regels verbonden. 

De meest gestelde vragen over het tijdelijke contract op een rij, zodat je goed weet wat jouw rechten zijn met een tijdelijk contract.

Kan ik een tijdelijk contract tussentijds beëindigen?

Nee, dat kan niet. Dat is meteen ook een opvallend verschil met het vaste contract. Bij een vast contract kan je natuurlijk altijd tussentijds je baan opzeggen (al is daar ook altijd sprake van een – in de cao vastgestelde – opzegtermijn). Een tijdelijk contract tussentijds beëindigen kan echter alleen als dit in het contract is opgenomen. Weet jij bij het tekenen van je tijdelijke contract niet helemaal zeker of je de rit wel wilt uitzitten? Zorg er dan voor dat hierover iets wordt opgenomen in je arbeidsovereenkomst.

Let op, een passage in je contract over tussentijdse beëindiging betekent wel dat zowel de werknemer als de werkgever tussentijds kan opzeggen. Maar ook in dat geval geldt dezelfde ontslagbescherming als bij een vast contract. Laat je dus niet zomaar wegsturen!

Hoeveel tijdelijke contracten mag ik achter elkaar hebben?

Onder het kabinet Rutte II was dit aantal teruggebracht naar drie contracten en maximaal twee jaar. Maar het huidige kabinet wil de regels vanaf 1 januari 2020 weer versoepelen (al moet deze wet ‘Arbeidsmarkt in balans’ nog wel door het parlement). Op dit moment geldt dus: als je meer dan drie tijdelijke contracten achter elkaar hebt gehad of als je langer dan 24 maanden op basis van een tijdelijk contract hebt gewerkt, dan heb je recht op een vast contract. Dit is niet het geval als er tussen de contracten een tussenpoos van 6 maanden heeft gezeten. Na zo’n periode begint de telling weer van voor af aan.

Vakbonden en werkgevers mogen trouwens van deze regel afwijken, maar dan moet hierover een afspraak staan in je cao.

Wanneer moet de werkgever mij uiterlijk laten weten of mijn contract verlengd wordt?

Sinds 1 januari 2015 moet een werkgever een maand voor het verstrijken van de looptijd van een contract schriftelijk aangeven of hij de overeenkomst wel of niet verlengt. Deze aanzegtermijn geldt alleen voor contracten van 6 maanden en langer. Voor contracten korter dan 6 maanden geldt deze verplichting niet, zodat de werkgever op de laatste dag nog kan aangeven dat het contract afloopt.

Wat als mijn werkgever mijn contract niet wil verlengen, maar dit pas erg laat aan mij laat weten?

Als je werkgever jou helemaal niet laat weten of hij jouw arbeidsovereenkomst wel of niet wilt voortzetten, dan heb je recht op een vergoeding. Deze vergoeding bedraagt maximaal een maandsalaris. Je hebt recht op een vergoeding naar verhouding als je werkgever jou te laat informeert dat het contract niet wordt verlengd. Als je werkgever bijvoorbeeld een week te laat was, dan heb je recht op een week loon. Je mag deze vergoeding opeisen tot twee maanden na het einde van de arbeidsovereenkomst. Je kunt de rechter inschakelen als jouw werkgever weigert de vergoeding te betalen.

Als het bedrijf failliet is gegaan, hoeft de werkgever jou geen vergoeding te betalen. En ook als de werkgever in de schuldsanering is beland, vervalt deze verplichting.

Wat als mijn tijdelijk contract is verlopen, maar ik gewoon doorwerk?

Als jij na het aflopen van de overeenkomst gewoon doorwerkt en je werkgever zegt hier niets van, dan is er sprake van stilzwijgende verlenging van je contract. Je hebt dan volgens de wet een nieuwe arbeidsovereenkomst met je werkgever onder de oude voorwaarden. Deze nieuwe overeenkomst heeft dezelfde duur als je oude contract, met een maximum van 1 jaar. Als je het maximaal aantal tijdelijke contract hebt gehad, kan dit betekenen dat je automatisch een vast contract hebt.

Als je werkgever je wel een nieuwe arbeidsovereenkomst heeft aangeboden of voor het aflopen van je contract duidelijk heeft laten weten dat hij het contract niet verlengt, dan is er geen sprake van stilzwijgende verlenging.

Als ik ziek ben, heb ik dan dezelfde rechten als een werknemer met een vast contract?

Vaak heb je die, al kunnen de cao-afspraken hierover wel verschillen per branche. Over het algemeen betaalt je werkgever maximaal 2 jaar minstens 70% van het salaris door als je ziek bent.

Mocht het tijdelijke contract aflopen terwijl je nog ziek bent, dan heb je geen ontslagbescherming zoals een vaste medewerker. Het contract loopt dan gewoon af. Na afloop kun je een ZW-uitkering aanvragen bij het UWV. Het UWV betaalt het ziekengeld vanaf de datum dat het contract afloopt tot maximaal 2 jaar na de eerste ziektedag. Het UWV is dan ook verantwoordelijk voor de re-integratie.

Wil je gebruik maken van zo’n ziektenkostenuitkering van het UWV? Zorg er dan voor dat je uiterlijk twee dagen na afloop van het contract een ziektewetuitkering aanvraagt bij het UWV.

Mag ik na afloop van een tijdelijk contract in dienst treden bij een concurrent?

Ja, dat mag in de meeste gevallen. Sinds 1 januari 2015 mogen werkgevers geen concurrentiebeding meer overeenkomen in een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd (een concurrentiebeding is een regel waardoor je als werknemer na beëindiging van het contract niet zomaar bij een concurrent in dienst kan treden of als ondernemer kan beginnen in dezelfde branche). Doet de werkgever dat toch? Dan is dit niet geldig.

Op deze regel is één uitzondering, als de werkgever echt kan aantonen dat er sprake is van zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen. De motivering hiervoor moet echter worden opgenomen in de arbeidsovereenkomst, anders is het concurrentiebeding niet geldig.

Bronnen: fnv.nl, cnv.nl

LEES OOK: Ziekteverzuim: zo pak je dat aan